Basketbol sahası yapımında hangi işleri üstleniyoruz?
Açık basketbol sahanızı arazinin hazırlanmasından taşıyıcı tabana, spor zemininden potalara, çizgilerden çevre çitine ve aydınlatmaya kadar tek proje olarak planlıyor ve yapıyoruz. Sahanız mevcut bir beton ya da asfalt alanın üzerine yapılacaksa, önce o tabanın kullanılabilir olup olmadığına bakıyoruz.
Basketbol sahası, betonun üstüne çizgi çekmekle bitmiyor. Oyuncu sürekli sıçrar, ani durur ve yön değiştirir. Zemin bu yükü düzgün karşılamalı ve su tutmamalı; potanın temeli de oyun sırasında kıpırdamamalı. Sahanın okul, site, belediye ya da kulüp için yapılması da zemin ve ekipman seçimimizi değiştiriyor; bu yüzden işe sahayı kimin kullanacağını konuşarak başlıyoruz.
- Oyun alanı
- 28 × 15 m420 m²
- Çevre payı
- En az 2 mtoplamda en az 32 × 19 m
- Üç sayı çizgisi
- 6,75 mpota merkezinin zemindeki izdüşümünden
- Çizgi genişliği
- 5 cm
Değerler Uluslararası Basketbol Federasyonu'nun (FIBA) Resmî Basketbol Kuralları 2024, Madde 2'deki (Saha) ölçülerdir; 2 metrelik pay, sahanın çevresindeki engellerin ve takım sıralarının uzaklığıdır. 420 m² yalnız çizgilerin içidir; teklif ve arsa hesabında çevre payı, pota destekleri, çit ve aydınlatma direkleri için kalan alanı da hesaba katmak gerekir. Okul ve semt sahalarında arsa daha küçükse ölçüleri kullanım amacına göre küçültebiliyoruz.
Tam saha, yarım saha ya da 3x3: alanınıza hangisi sığar?
İlk kararınız sahanın tipi olacak, çünkü ölçü, pota sayısı ve bütçe buna göre değişiyor. Tam saha, çevre payıyla birlikte en az 32 × 19 metre istiyor. Arsanız buna yetmiyorsa tek potalı yarım saha ya da tek potayla oynanan 3x3 sahası daha gerçekçi olabilir. Saha küçülse de altyapı, eğim ve pota temeli için harcadığımız emek aynı kalıyor.
Sahada voleybol ya da tenis de oynanacaksa ölçüleri ve ekipman yerlerini baştan buna göre çiziyoruz. Bu durumda çok amaçlı spor sahası sayfamız, yalnız voleybol düşünüyorsanız voleybol sahası yapımı sayfamız daha yol gösterici olur.

Açık basketbol sahasında hangi zemin, hangi durumda?
| Zemin | Ne zaman düşünülür? |
|---|---|
| Akrilik | Açık sahada en yaygın seçenek. Sert bir yüzeydir, top düzenli seker ve bakımı kolaydır; ama performansı altındaki beton ya da asfaltın düzgünlüğüne bağlıdır. |
| Esnek ara katlı akrilik | Akriliğin altına elastik katlar eklediğimiz sistemdir; yüzey biraz yumuşar ve eklemlere binen darbe azalır. Yoğun antrenman yapılan sahalarda karşılaştırmaya değer. |
| EPDM / kauçuk | Daha esnek bir yüzeydir ve çocukların, farklı yaş gruplarının kullandığı sahalarda düşünülebilir. Topun sekmesi sert zeminden farklı olduğu için bunu baştan bilmeniz gerekir. |
| Kapalı salon zemini | Kapalı salonlarda poliüretan ya da ahşap sistemler kullanılır; salonun iklimlendirmesi ve bakımıyla birlikte ayrıca değerlendirilir. |
Zemini yalnız metrekare fiyatına bakarak seçmek çoğu zaman pahalıya geliyor. Sahayı kimin, haftada kaç saat kullanacağını, düşme riski olan küçük çocukların olup olmadığını ve bakımı kimin yapacağını konuştuğumuzda size uyan zemin kendiliğinden belli oluyor. Kaplama katlarının ayrıntısını akrilik zemin kaplama sayfamızda anlattık.
Kaplamadan önce çözmemiz gereken altı konu
Sahalarda gördüğümüz sorunların çoğu kaplamadan değil, altındaki işlerden çıkıyor. Çatlayan beton, yanlış verilmiş eğim ya da oturan dolgu, üstüne uygulanan en iyi kaplamayı da bozduğu için bu altı konuyu kaplamadan önce çözüyoruz.
Dolgu ve sıkıştırma
Dolguyu katlar hâlinde serip sıkıştırıyoruz; aksi hâlde zamanla oturur ve sahada çukurlarla çatlaklar oluşur.
Düzgün taban
Kaplama ince olduğu için beton ya da asfalt tabandaki her dalga yüzeye yansır; tabanın düz ve bütün olmasına bu yüzden özen gösteriyoruz.
Eğim ve drenaj
Yağmur suyunun sahada göllenmeden kenara akmasını ve araziden uzaklaşmasını sağlıyor, çevreden gelen suyun sahanın altına girmesini de önlüyoruz.
Pota temeli
Pota direğinin temelini ve ankrajını kaplamadan önce yapıyoruz. Sonradan kırıp ankraj açmak hem yüzeyi bozar hem güvenliği zayıflatır.
Çit ve kapı
Çit direklerinin yerini potalar, aydınlatma direkleri ve giriş yoluyla birlikte belirliyoruz. Çit seçeneklerini panel çit ve fens teli sayfamızda bulabilirsiniz.
Aydınlatma altyapısı
Gece kullanılacak sahada kablo güzergâhını ve direk temellerini zemin işlerinden önce hazırlıyoruz.
Bir basketbol sahasını adım adım nasıl yapıyoruz?
Keşif
Arazinizi ya da mevcut sahanızı yerinde görüyor, kotu, zemini, erişimi ve sahayı nasıl kullanacağınızı sizinle konuşuyoruz.
Saha planı
Saha tipine birlikte karar verdikten sonra oyun alanını, çevre payını, pota, çit ve direk yerlerini çiziyoruz.
Altyapı
Kazı, dolgu, sıkıştırma ve tesviyeyi yapıyor, pota ve direk temellerini bu aşamada hazırlıyoruz.
Beton ya da asfalt taban
Taşıyıcı yüzeyi planladığımız eğimle döküyor ve düzgünlüğünü ölçerek kontrol ediyoruz.
Drenaj
Yağmur suyunu toplayacak ve sahadan uzaklaştıracak hatları tamamlıyoruz.
Çit ve aydınlatma
Çevre çitini, kapıları ve aydınlatma direklerini kurup elektrik bağlantısını yapıyoruz.
Spor zemini ve çizgiler
Seçtiğiniz kaplamayı uyguluyor, kuruduktan sonra çizgileri ölçerek çekiyoruz.
Potalar ve son kontrol
Potaları kuruyor, çember yüksekliğini ve saha ölçülerini kontrol ettikten sonra sahayı teslim ediyoruz.
Pota ve ışık neden en baştan planlanmalı?
Pota sahaya en son takılan ama en önce planlanması gereken parça. Direğin oyun alanına mesafesi, temeli ve ankrajı, panyanın ve çemberin konumu, direğe sarılan koruyucu minder oyuncunun güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bu yüzden montajda direğin dik durmasıyla yetinmiyor, çemberin yüksekliğini de ölçerek kontrol ediyoruz.
Aydınlatmada amacımız sahayı yalnızca parlak yapmak değil. Oyuncu topu havada takip ederken armatür gözüne vurmamalı, sahanın bir ucu da karanlık kalmamalı. Site ve okul sahalarında ışığın yakındaki evlere taşmamasını da projede hesaba katıyoruz.

"Anahtar teslim" yazan iki teklif aynı şeyi mi kapsıyor?
Çoğu zaman kapsamıyor. Teklifleri yan yana koymadan önce şu kalemlerin her birinde açıkça ne yazdığına bakmanızı öneririz:
- Fiyat yalnız 420 m² oyun alanı için mi, çevre payını da kapsıyor mu?
- Kazı, dolgu, beton ya da asfalt taban ve drenaj dahil mi?
- Mevcut zemin kullanılacaksa çatlak ve kot onarımı kapsamda mı?
- Zemin sisteminin adı, kat sayısı ve teknik föyü belli mi?
- Pota: direk, temel, ankraj, panya, çember ve koruyucu minder dahil mi?
- Çit yüksekliği, tel ya da panel tipi ve kapı sayısı ne?
- Aydınlatmada direk, armatür, kablo ve pano kimde?
- Hangi kalem, hangi koşulla garantili; bakım için ne öneriliyor?
Arsanızın ölçüsünü ve kullanım amacını yazın
Konumu, yaklaşık ölçüyü, mevcut zemini ve sahayı kimin kullanacağını bilmemiz keşfi planlamamıza yetiyor.
Sık sorulan sorular
Basketbol sahası için ne kadar alan gerekir?
Mevcut beton sahanın üzerine basketbol sahası yapılabilir mi?
Basketbol sahası yapımı ne kadar sürer?
Basketbol sahasının maliyeti neye bağlı?
Akrilik mi EPDM mi seçmeliyim?
Açık sahada drenaj neden bu kadar önemli?
Tamamladığımız işler
17 referansımızı gördünüz mü?
